BÀN CHÂN BẸT TÁC ĐỘNG ĐẾN DÁNG ĐI RA SAO? DẤU HIỆU VÀ CÁCH CẢI THIỆN

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm cong ở mặt trong bàn chân hạ thấp, khiến lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất trên diện tích rộng hơn khi đứng. Sự thay đổi này đôi khi ảnh hưởng đến cách bàn chân chịu lực, khả năng giữ thăng bằng và chuyển động trong mỗi bước đi. Tuy nhiên, không phải ai có vòm chân thấp cũng bị đau hoặc gặp khó khăn khi vận động.

Ở một số người, bàn chân bẹt chỉ là đặc điểm cấu trúc và không cần can thiệp. Với trường hợp có đau nhức, nhanh mỏi hoặc dáng đi thay đổi, việc tìm hiểu nguyên nhân và đánh giá chức năng bàn chân sẽ giúp lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp.

Bàn chân bẹt là gì?

Vòm dọc phía trong bàn chân được hình thành nhờ sự phối hợp của xương, dây chằng, gân và các nhóm cơ. Cấu trúc này góp phần nâng đỡ cơ thể, thích nghi với bề mặt tiếp xúc và hỗ trợ chuyển động khi đi bộ hoặc chạy.

Khi vòm chân hạ thấp, phần giữa lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn. Một số người đồng thời có biểu hiện gót chân nghiêng hoặc bàn chân đổ vào trong khi chịu trọng lượng. Bàn chân bẹt có thể xuất hiện từ nhỏ hoặc phát triển về sau, chẳng hạn khi cấu trúc nâng đỡ bàn chân thay đổi.

Bàn chân bẹt có thể làm thay đổi dáng đi như thế nào?

Điều chỉnh cách tiếp đất và phân bổ lực

Trong mỗi bước đi, bàn chân tiếp nhận trọng lượng cơ thể rồi chuyển lực để đưa người về phía trước. Vòm chân góp phần tạo sự linh hoạt trong quá trình này. Khi vòm thấp, cách bàn chân tiếp xúc với mặt đất và phân bổ áp lực có thể khác đi.

Một số người cảm thấy mỏi gan bàn chân, căng cổ chân hoặc khó chịu sau khi đứng lâu. Mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào cấu trúc bàn chân, sức mạnh cơ và khả năng kiểm soát vận động. Vòm chân thấp không đồng nghĩa với việc bàn chân mất hoàn toàn khả năng hấp thụ lực.

Bàn chân có xu hướng đổ vào trong

Ở một số trường hợp, bàn chân bẹt đi kèm hiện tượng sấp bàn chân quá mức, tức bàn chân xoay hoặc nghiêng vào trong nhiều hơn khi tiếp đất. Điều này có thể làm thay đổi tải trọng lên các cấu trúc ở phía trong cổ chân và ảnh hưởng đến sự phối hợp của cơ bàn chân, cẳng chân.

Khi vận động nhanh hoặc đổi hướng, người có triệu chứng có thể cảm thấy thiếu ổn định. Tuy nhiên, không phải mọi người có bàn chân bẹt đều có sấp bàn chân quá mức hoặc gặp vấn đề về thăng bằng.

Ảnh hưởng đến chuyển động của đầu gối và hông

Chuyển động của bàn chân có liên hệ với cơ học vận động ở các khớp phía trên. Khi bàn chân đổ vào trong, chuyển động xoay của cẳng chân và đùi có thể thay đổi, đặc biệt trong lúc đi bộ hoặc chạy.

Một số người có thể cảm thấy căng cơ hoặc đau quanh đầu gối, hông sau khi vận động kéo dài. Dù vậy, đau tại những vùng này có nhiều nguyên nhân và cần được đánh giá toàn diện, không nên mặc định là hậu quả trực tiếp của bàn chân bẹt.

Thay đổi tư thế và chu kỳ bước đi

Bàn chân là điểm tiếp xúc giữa cơ thể với mặt đất nên những thay đổi về cách chịu lực có thể đi kèm điều chỉnh tư thế đứng hoặc dáng di chuyển. Một số người cảm thấy mỏi vùng lưng sau khi đứng lâu, nhưng đau lưng không phải biểu hiện đặc hiệu của bàn chân bẹt.

Nếu khả năng kiểm soát bàn chân bị hạn chế hoặc có đau, quá trình chuyển trọng lượng từ gót đến mũi chân có thể kém thoải mái. Người bệnh có thể bước đi thiếu tự tin, nhanh mệt hoặc giảm thời gian tham gia hoạt động thể thao.

Giải pháp hỗ trợ cải thiện dáng đi

Với người không đau và vẫn vận động bình thường, thường không cần điều trị chỉ vì vòm chân thấp. Khi có triệu chứng, các biện pháp bảo tồn có thể giúp cải thiện sự thoải mái và khả năng kiểm soát chuyển động.

Tập luyện và phục hồi chức năng

Một số bài tập có thể được điều chỉnh theo thể trạng, gồm:

• Dùng ngón chân nhặt vật nhỏ an toàn hoặc cuộn khăn trên sàn.

• Tập nâng vòm chân nhẹ nhàng khi ngồi hoặc đứng.

• Nhón gót chậm, có kiểm soát để tăng sức mạnh cơ bắp chân.

• Dùng ngón chân cái vẽ chữ hoặc hình đơn giản trên nền cát sạch, an toàn.

Nên bắt đầu với cường độ nhẹ, duy trì động tác đúng và ngừng tập nếu xuất hiện đau. Khi triệu chứng kéo dài, chuyên viên phục hồi chức năng có thể hướng dẫn chương trình phù hợp hơn.

Dụng cụ hỗ trợ và điều chỉnh sinh hoạt

Đế chỉnh hình có thể được cân nhắc khi người bệnh đau hoặc cần hỗ trợ nâng đỡ trong lúc vận động. Dụng cụ này hướng đến cải thiện sự thoải mái và phân bổ áp lực, không bảo đảm tạo lại vòm chân vĩnh viễn. Việc lựa chọn nên dựa trên đánh giá bàn chân và nhu cầu thực tế.

Ngoài ra, nên mang giày vừa vặn, duy trì cân nặng phù hợp, tăng hoạt động thể chất từ từ và bố trí thời gian nghỉ nếu phải đứng lâu.

Khi nào nên thăm khám?

Người có bàn chân bẹt nên được kiểm tra nếu đau kéo dài, bàn chân cứng, biến dạng rõ, dáng đi thay đổi hoặc khả năng đi lại bị ảnh hưởng. Bác sĩ sẽ đánh giá cấu trúc, độ linh hoạt và chức năng bàn chân để xác định hướng chăm sóc. Phẫu thuật chỉ được xem xét trong một số trường hợp đặc biệt có triệu chứng đáng kể và không cải thiện với phương pháp bảo tồn.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày tập đi chống bẹt chân tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.