BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ EM: DẤU HIỆU, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH NHẬN BIẾT

Bàn chân bẹt ở trẻ em là tình trạng vòm dọc phía trong của bàn chân thấp hoặc gần như không nhìn thấy khi đứng. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời, khi xương, cơ, gân và dây chằng vẫn tiếp tục phát triển. Vì vậy, lòng bàn chân trông phẳng chưa đồng nghĩa với một bất thường cần điều trị.

Điều cha mẹ cần quan tâm là bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến chức năng vận động hay không. Nếu trẻ vẫn đi lại, chạy nhảy bình thường, không đau và bàn chân linh hoạt, tình trạng này thường chỉ cần được theo dõi. Ngược lại, đau chân, nhanh mỏi, dễ vấp hoặc thay đổi dáng đi có thể là dấu hiệu cần được đánh giá kỹ hơn.

Bàn chân bẹt ở trẻ em biểu hiện như thế nào?

Ở bàn chân có vòm phát triển rõ, phần giữa lòng bàn chân thường tạo thành một khoảng cong khi đứng. Với bàn chân bẹt, vòm phía trong thấp hơn nên diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất tăng lên. Một số trẻ còn có xu hướng bàn chân đổ vào trong khi chịu trọng lượng.

Quan sát từ phía sau có thể thấy gót chân nghiêng ra ngoài hoặc trục bàn chân không thẳng với cẳng chân. Tuy nhiên, những đặc điểm này cần được xem xét trong nhiều tư thế bởi trẻ có thể thay đổi cách đứng hoặc bước đi theo thói quen.

Đặc biệt, ở trẻ nhỏ, lớp mô mềm dưới lòng bàn chân có thể khiến bàn chân trông đầy và phẳng hơn. Vòm bàn chân cũng chưa hoàn thiện nên hình dạng quan sát được ở một thời điểm chưa thể phản ánh chính xác tình trạng lâu dài.

Quan sát bàn chân khi trẻ đứng

Cha mẹ có thể cho trẻ đứng chân trần trên một mặt phẳng để quan sát. Nếu phần lớn lòng bàn chân tiếp xúc với nền và vòm phía trong gần như không rõ, đây có thể là dấu hiệu gợi ý vòm chân thấp.

Nên quan sát cả hai chân để phát hiện sự khác biệt. Gót chân nghiêng rõ, bàn chân đổ vào trong hoặc vị trí mắt cá thay đổi khi trẻ đứng cũng là những thông tin đáng lưu ý.

Tuy nhiên, kiểm tra bằng mắt thường chỉ mang tính tham khảo. Độ linh hoạt của bàn chân, tư thế đứng và khả năng chịu lực đều có thể làm thay đổi hình dạng vòm chân. Vì vậy, không nên tự kết luận trẻ mắc bệnh chỉ từ một đặc điểm hình thể.

Dấu hiệu qua dáng đi và hoạt động thể chất

Những thay đổi trong cách trẻ đi lại thường cung cấp nhiều thông tin hơn hình dạng bàn chân đơn thuần. Trẻ có bàn chân bẹt kèm rối loạn cơ học có thể bước đi thiếu ổn định, bàn chân xoay vào trong hoặc thay đổi cách đặt chân xuống đất.

Khi chạy nhảy, trẻ có thể dễ vấp, khó giữ thăng bằng hoặc nhanh mỏi hơn so với các bạn cùng độ tuổi. Một số trẻ không nói trực tiếp rằng mình đau nhưng thường xuyên muốn nghỉ, không muốn đi bộ xa hoặc giảm tham gia các trò chơi cần vận động.

Nếu trẻ thường xuyên đau ở lòng bàn chân, vòm chân, gót chân, cổ chân hoặc cẳng chân sau hoạt động, cha mẹ nên chú ý. Cơn đau có thể xuất hiện do cách phân bổ lực thay đổi khiến một số cơ và cấu trúc quanh bàn chân phải hoạt động nhiều hơn.

Có thể nhận biết qua độ mòn của giày dép không?

Độ mòn của giày có thể cung cấp thêm thông tin về cách trẻ chịu lực khi đi lại, nhưng không phải phương pháp chẩn đoán. Nếu phần đế bị mòn lệch, biến dạng nhanh hoặc hai bên có mức độ hao mòn khác nhau rõ rệt, cha mẹ có thể ghi nhận để trao đổi khi trẻ được kiểm tra.

Tuy nhiên, kiểu mòn còn phụ thuộc vào chất liệu đế, thói quen đi đứng, tần suất sử dụng và các hoạt động của trẻ. Vì vậy, không thể dựa riêng vào dấu hiệu này để xác định bàn chân bẹt.

Khi nào trẻ cần được thăm khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá khi nhiều dấu hiệu xuất hiện đồng thời như lòng bàn chân phẳng rõ, gót chân lệch, dáng đi bất thường, thường xuyên vấp ngã hoặc nhanh mỏi khi vận động. Đặc biệt, đau kéo dài, hạn chế chạy nhảy, bàn chân cứng hoặc tình trạng chỉ xuất hiện ở một bên cần được chú ý.

Việc thăm khám giúp xác định bàn chân bẹt thuộc dạng linh hoạt hay cứng, đồng thời đánh giá khả năng vận động và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt. Không phải trẻ nào có vòm chân thấp cũng cần điều trị. Nếu trẻ không đau và vận động bình thường, theo dõi sự phát triển thường được ưu tiên.

Khi có triệu chứng, tùy trường hợp, trẻ có thể được hướng dẫn các bài tập phù hợp, phục hồi chức năng hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ nhằm cải thiện sự ổn định và giảm khó chịu. Phụ huynh không nên tự áp dụng phương pháp chỉnh hình khi chưa xác định rõ nguyên nhân.

Nhận biết bàn chân bẹt đúng cách không chỉ dựa vào việc lòng bàn chân có phẳng hay không. Quan trọng hơn là theo dõi dáng đi, khả năng vận động và những triệu chứng đi kèm để phát hiện sớm trường hợp thực sự cần được hỗ trợ.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày cho bé bị bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.